بررسی سازوکارهای هیجانی پیش‌بینی‌کننده وفاداری زناشویی: یک مطالعه مروری کیفی

نویسندگان

  • الهام نیک‌سیرت گروه مشاوره زوج و خانواده، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران نویسنده مسئول

کلمات کلیدی:

وفاداری زناشویی, تنظیم هیجان, دلبستگی, امنیت عاطفی, تعامل زوجین

چکیده

هدف این پژوهش تبیین نظام‌مند سازوکارهای هیجانی مؤثر بر وفاداری زناشویی و ارائه چارچوب مفهومی یکپارچه برای درک پایداری تعهد زوجین است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش مرور نظام‌مند - تحلیلی انجام شد. داده‌ها صرفاً از طریق مرور ادبیات علمی معتبر گردآوری گردید و پس از غربالگری چندمرحله‌ای، ۱۳ مقاله واجد شرایط انتخاب شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه 14 و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. نمونه‌گیری نظری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت و چارچوب مفهومی نهایی بر اساس الگوهای مفهومی مشترک استخراج شد. یافته‌ها نشان داد که وفاداری زناشویی در بستر تعامل سه سازوکار بنیادین هیجانی شکل می‌گیرد: تنظیم هیجانی، دلبستگی و امنیت عاطفی، و الگوهای تعاملی هیجانی زوجین. این سازوکارها از طریق تقویت اعتماد، صمیمیت، تعهد هیجانی و مدیریت سازگارانه تعارض‌ها، نقش محافظتی مهمی در برابر تضعیف پیوند زناشویی ایفا می‌کنند و در صورت اختلال، زمینه‌ساز فرسایش عاطفی و کاهش وفاداری می‌شوند. وفاداری زناشویی پدیده‌ای عمیقاً هیجانی و تعاملی است که بدون تقویت مهارت‌های تنظیم هیجان، امنیت دلبستگی و الگوهای ارتباطی سازنده قابل حفظ و پایداری نیست و این یافته‌ها می‌تواند مبنای طراحی مداخلات آموزشی و درمانی مؤثر در حوزه خانواده قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Amato, P. R. (2010). Research on divorce: Continuing trends and new developments. Journal of Marriage and Family, 72(3), 650–666.

Bradbury, T. N., & Karney, B. R. (2014). Intimate relationships. New York: W. W. Norton.

Braun, V., & Clarke, V. (2021). Thematic analysis: A practical guide. Sage.

Canary, D. J., & Dindia, K. (2016). Sex differences and similarities in communication. Routledge.

Feeney, J. A., & Noller, P. (2018). Attachment style and marital interaction. Journal of Social and Personal Relationships, 35(2), 205–223.

Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2010). Marriage in the new millennium: Challenges and opportunities. Journal of Family Theory & Review, 2(3), 163–177.

Gottman, J. M. (2015). The seven principles for making marriage work. Harmony Books.

Gottman, J. M., & Silver, N. (2015). The seven principles for making marriage work. New York: Harmony.

Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26.

Halford, W. K., Pepping, C. A., & Petch, J. (2016). Couple relationship education. Family Process, 55(3), 532–546.

Johnson, S. M. (2019). Attachment theory in practice: Emotionally focused therapy. New York: Guilford Press.

Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change. New York: Guilford Press.

Overall, N. C., & Lemay, E. P. (2015). Attachment and dyadic regulation processes. Current Opinion in Psychology, 1, 61–66.

Reis, H. T., & Shaver, P. (2017). Intimacy as an interpersonal process. Handbook of personal relationships, 367–389.

Sandelowski, M., & Barroso, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research. Springer.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

نیک‌سیرت ا. (2025). بررسی سازوکارهای هیجانی پیش‌بینی‌کننده وفاداری زناشویی: یک مطالعه مروری کیفی. سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی, 2(3), 1-9. https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/view/27