تبیین رابطه همدلی زناشویی و صمیمیت هیجانی با واسطه‌گری خودمتمایزسازی در زوجین مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره

مریم  ذنوبی; اکبر محمدی; نسرین  باقری

نویسندگان

مریم ذنوبی گروه روانشناسی ،واحد رودهن ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ،ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0006-8971-4115
اکبر محمدی گروه روانشناسی ،واحد گرمسار ،دانشگاه آزاد اسلامی ،گرمسار ،ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0000-0002-9378-5737
نسرین باقری گروه روانشناسی ،واحد رودهن ،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ،ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-5919-2591

کلمات کلیدی:

همدلی زناشویی, صمیمیت هیجانی, خودمتمایزسازی, زوجین, تعارض زناشویی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه همدلی زناشویی و صمیمیت هیجانی با توجه به نقش واسطه‌ای خودمتمایزسازی در زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر کرج در سال ۱۴۰۴ بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، ۲۲۰ نفر انتخاب شدند که پس از حذف پرسشنامه‌های ناقص و مخدوش، داده‌های ۲۰۰ نفر در تحلیل نهایی وارد شد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه نیازهای صمیمیت باگاروزی، پرسشنامه همدلی جولیف و فرینگتون و پرسشنامه تجدیدنظرشده خودمتمایزسازی اسکورن و فردلندر بود. داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-27 و SmartPLS 3.3 تحلیل شدند. نتایج نشان داد همدلی زناشویی اثر مستقیم مثبت و معناداری بر خودمتمایزسازی (β=0.571) و صمیمیت هیجانی (β=0.567) داشت. همچنین، خودمتمایزسازی به‌طور مستقیم و معنادار صمیمیت هیجانی را پیش‌بینی کرد (β=0.325). اثر غیرمستقیم همدلی زناشویی بر صمیمیت هیجانی از طریق خودمتمایزسازی برابر با 0.186 و اثر کل آن برابر با 0.753 بود. ضریب تعیین برای خودمتمایزسازی و صمیمیت هیجانی به‌ترتیب 0.326 و 0.635 به دست آمد. همچنین، مقادیر GOF=0.536، NFI=0.975 و Q² برابر با 0.250 برای خودمتمایزسازی و 0.350 برای صمیمیت هیجانی، برازش و قدرت پیش‌بینی مطلوب مدل را تأیید کردند. یافته‌ها نشان می‌دهند که خودمتمایزسازی نقش واسطه‌ای مهمی در رابطه میان همدلی زناشویی و صمیمیت هیجانی ایفا می‌کند؛ بنابراین، افزایش همدلی در کنار تقویت توانایی حفظ مرزهای روان‌شناختی، تنظیم هیجانات و استقلال عاطفی می‌تواند به ارتقای صمیمیت هیجانی زوجین دارای تعارض زناشویی کمک کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Carasso, E., & Segel-Karpas, D. (2024). Marital Strain and Emotional Intimacy in Midlife Couples: The Moderating Role of Empathy. Personal Relationships, 31(3), 648-663. https://doi.org/10.1111/pere.12555

Claustres, M., Rutherford, G., & Grant-Ashbaugh, S. (2026). The Structural Relationships among Differentiation of Self, Conflict Resolution Styles, Emotional Intimacy, and Marital Stability. Research and Practice in Couple Therapy, 4(1), 1-14.

Demetrovics, O., & Jurin, R. (2025). Relationship between Marital Disagreements and Emotional Intimacy: Mediated by Perspective-Taking. Research and Practice in Couple Therapy, 3(1), 1-10.

Eftekhari Moghaddam, N., Shahbazi, M., & Kazemian Moghaddam, K. (2023). Predicting Marital Quality Based on Emotional Empathy and Alexithymia in Nursing Students. Hospital Practices and Research, 8(3), 325-330. https://doi.org/10.34172/hpr.2023.07

Fallahzadeh, H., & Sivandian, M. (2025). Examining the Mediating Role of Self-Differentiation and Emotion Regulation in the Relationship between Dyadic Perfectionism and Marital Satisfaction. The American Journal of Family Therapy, 53(1), 66-79.

Finzi-Dottan, R. (2023). The Role of Fear of Intimacy as Mediator between Self-Differentiation and Marital Relationship Satisfaction: A Dyadic Model. The Family Journal, 31(3), 392-398. https://doi.org/10.1177/10664807231157022

Finzi-Dottan, R., & Schiff, M. (2022). Couple Relationship Satisfaction: The Role of Recollection of Parental Acceptance, Self-Differentiation, and Spousal Caregiving. Journal of Social and Personal Relationships, 39(2), 179-197. https://doi.org/10.1177/02654075211038276

Firestone, R., Firestone, L. A., & Catlett, J. (2013). The Self under Siege: A Therapeutic Model for Differentiation. Routledge.

Iranpour, A., & Ramezani, N. (2026). The Indirect Relationship of Self-Differentiation and Familism with Marital Conflict through Intimacy: A Cross-Sectional Study among Married Individuals in Isfahan, Iran. International Journal of Applied Behavioral Sciences, 13(2), 32-42.

Jafari, S. F., Kazemian Moghaddam, K., & Gholamzadeh Jofreh, M. (2024). The Effectiveness of Self-Differentiation Training on Family Process and Marital Intimacy in Couples with Marital Conflict. Preventive Care in Nursing and Midwifery, 14(4), 52-60. https://doi.org/10.52547/pcnm.14.4.52

Johnson, S. M., & Greenberg, L. S. (2013). The Heart of the Matter: Perspectives on Emotion in Marital Therapy. Routledge.

Kamalinia, M., Zahrakar, K., & Arabzadeh, M. (2023). Developing a Structural Equation Model of Resilience Based on Cognitive Flexibility, Self-Differentiation, and Cognitive Emotion Regulation with the Mediating Role of Marital Intimacy. Journal of Arak University of Medical Sciences, 26(3), 47-50.

Macialek, A., & Halian, O. (2026). The Role of Empathy and Marital Satisfaction in Shaping Marital Success.

McNeil, G. D., & Repetti, R. L. (2023). "You Okay, Honey?": Marital Quality and Mental Health as Correlates to Couples' Compassion. Journal of Family Psychology, 37(6), 899-909. https://doi.org/10.1037/fam0001126

Mirbagheri, A. M., Hezareh, Z., Kiani Moghaddam, A. S., Ghazanfari, M. J., & Masjedi Arani, A. (2025). Emotional Empathy, Adjustment, and Couple Functioning in Adjusted and Maladjusted Young Couples: A Cross-Sectional Study. Nursing Reports in Clinical Practice, 3(4), 332-340.

Neuenschwander, L. A. (2010). Attachment and Intimacy: Mediating Effects of Self-Differentiation Purdue University].

Pavlenko, V., & Krasnikova, K. (2024). The Interconnection between Empathy and the Quality of Marital Relations with Different Length of Marriage. Visnyk of V. N. Karazin Kharkiv National University. Series Psychology(77), 40-45. https://doi.org/10.26565/2225-7756-2024-77-05

Rafezi, Z., & Sabouri, R. (2022). The Role of Self-Differentiation Components in Predicting Marital Intimacy among Couples. Counseling Culture and Psychotherapy, 13(51), 1-24.

Rajabi, G., Kazemi, F., & Shirali-Nia, K. (2022). Evaluation of the Model of the Relationship between Mindfulness and Marital Satisfaction with the Mediation of Marital Empathy. Applied Psychological Research Quarterly, 13(1), 183-198.

Regas, S. (2019). Infidelity, Self-Differentiation, and Intimacy: The Mindful Differentiation Model of Couple Therapy.

Reza, F. A., Sudirman, S. A., & Mubarak, M. (2021). Marriage Harmony: The Role of Empathy and Forgiveness. Jurnal Studia Insania, 9(1), 32-50. https://doi.org/10.18592/jsi.v9i1.4352

Riggs, D. S. (2014). Traumatized Relationships: Symptoms of Posttraumatic Stress Disorder, Fear of Intimacy, and Marital Adjustment in Dual Trauma Couples. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 6(3), 201-208. https://doi.org/10.1037/a0034493

Sahin, Y., & Sirin, A. (2025). The Mediating Role of Marital Awareness in the Relationship between Empathy, Satisfaction and Forgiveness in Marriage. Harran Maarif Dergisi, 10(1), 90-107. https://doi.org/10.31464/harranmaarif.1472036

Siahuyi, Z. A., Sadeghifard, M., & Zarei, A. (2025). A Model of Marital Adjustment Based on Self-Differentiation and Emotional-Sexual Need Satisfaction, with Alexithymia as a Mediator, among Students at the University of Hormozgan, Iran. Journal of Multidisciplinary Care, 14(2), 92. https://doi.org/10.34172/jmc.2025.5678

Teyman, M., Safarzadeh, S., & Fathi, K. (2025). Testing a Model of Marital Intimacy Based on Spousal Communication and Family-of-Origin Health with the Mediating Role of Self-Differentiation. Iranian Journal of Psychiatric Nursing, 12(6), 1-15.

Titelman, P. (2014). The Concept of Differentiation of Self in Bowen Theory. In (pp. 3-64). Routledge.