گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 3 1404 03 10 Exploring the Lived Experiences of Women with a History of Marriage at an Early Age: An Interpretative Phenomenological Study واکاوی تجربه زیسته زنان با سابقه ازدواج در سنین پایین: یک مطالعه پدیدارشناسی تفسیری 1 21 FA آرزو اخلاقی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، واحد الکترونیکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نسرین جمشیدی لمجیری کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران احمد مرادی دکترای روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسیريال دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران زهرا عسکری کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد بندر عباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران فاطمه آقامحمدی کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Journal Article 1404/01/23 <p>This study aimed to explore the lived experiences of women married before the age of 18 and to understand how they perceived, interpreted, and assigned meaning to early marriage and their subsequent lives. This qualitative study employed an interpretative phenomenological analysis approach. The participants were eight women aged 22–45 years living in Tehran who had married before the age of 18 and had been married for at least five years. They were purposively recruited from healthcare centers, women’s support centers, and nongovernmental organizations working in the field of women’s welfare. Sample adequacy was determined through interpretative saturation. Data were collected through in-depth, semi-structured interviews lasting 50–120 minutes. The interviews were analyzed according to the six-stage interpretative phenomenological analysis procedure proposed by Smith, Flowers, and Larkin, including repeated reading, descriptive, linguistic, and conceptual noting, development of emergent themes, thematic clustering, case-by-case analysis, and cross-case analysis. Yardley’s quality criteria, researcher reflexivity, and continuous examination of interpretative assumptions were applied to enhance the credibility of the findings. Four overarching themes emerged: “Unfinished Childhood: A Forced Leap into Adulthood and the Loss of Adolescence”; “A Body Belonging to Another: Unwanted Intimacy, Early Motherhood, and Loss of Bodily Agency”; “Confined by Silence and Subjugation: Domestic Violence, Dependency, and the Disintegration of the Self”; and “Reclaiming the Narrative: Resistance, Identity Recovery, and Meaning Reconstruction.” Together, these themes represented an existential trajectory beginning with the abrupt termination of childhood, bodily alienation, imposed silence, and identity erosion. For some participants, this trajectory gradually shifted toward resistance, educational or occupational independence, restoration of agency, and reconstruction of a meaningful personal identity. Early marriage was experienced not merely as a premature transition into marital life but as a profound rupture in developmental continuity, bodily autonomy, personal agency, and identity. Nevertheless, access to education, employment, social support, and opportunities to articulate personal experiences could facilitate identity reconstruction and the recovery of agency. The findings highlight the need for stronger legal and social measures to prevent child marriage and for trauma-informed, empowering interventions that support affected women in reclaiming control over their lives.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته زنان دارای سابقه ازدواج پیش از ۱۸ سالگی و فهم چگونگی ادراک، تفسیر و معنابخشی آنان به ازدواج زودهنگام و زندگی پس از آن انجام شد. این مطالعه کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل هشت زن ۲۲ تا ۴۵ ساله ساکن تهران بودند که پیش از ۱۸ سالگی ازدواج کرده و دست‌کم پنج سال از ازدواج آنان گذشته بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند از میان مراجعه‌کنندگان به مراکز بهداشتی‌درمانی، مراکز حمایتی زنان و سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه زنان انجام شد و کفایت نمونه بر اساس اشباع تفسیری تعیین گردید. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته ۵۰ تا ۱۲۰ دقیقه‌ای گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها بر اساس فرایند شش‌مرحله‌ای تحلیل پدیدارشناسی تفسیری اسمیت، فلاورز و لارکین، شامل مطالعه مکرر مصاحبه‌ها، یادداشت‌برداری توصیفی، زبانی و مفهومی، استخراج مضامین نوظهور، خوشه‌بندی مضامین، تحلیل مستقل هر مورد و تحلیل فراموردی انجام شد. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، معیارهای چهارگانه یاردلی، دفترچه بازتابندگی پژوهشگر و بررسی مستمر پیش‌فرض‌های تفسیری به کار گرفته شد. تحلیل مصاحبه‌ها به شناسایی چهار مضمون اصلی منجر شد: «کودکی ناتمام: جهش اجباری به بزرگسالی و فقدان نوجوانی»، «بدن از آنِ دیگری: صمیمیت ناخواسته، مادرانگی زودهنگام و از دست رفتن عاملیت بدنی»، «در حصار سکوت و انقیاد: خشونت خانگی، وابستگی و فروپاشی خود» و «بازپس‌گیری روایت: مقاومت، بازیابی هویت و بازسازی معنا». ارتباط میان این مضامین، مسیری وجودی را نشان داد که از پایان ناگهانی کودکی، بیگانگی بدنی و فرسایش هویت آغاز می‌شد و در برخی زنان به مقاومت، استقلال و بازتعریف خویشتن می‌انجامید. ازدواج در سنین پایین برای مشارکت‌کنندگان صرفاً یک انتقال زودهنگام به زندگی زناشویی نبود، بلکه گسستی عمیق در تداوم رشد، مالکیت بر بدن، عاملیت و هویت آنان ایجاد کرده بود. بااین‌حال، دسترسی به آموزش، اشتغال، حمایت اجتماعی و فرصت روایتگری می‌توانست زمینه بازسازی هویت و بازیابی عاملیت را فراهم سازد. یافته‌ها بر ضرورت پیشگیری قانونی و اجتماعی از ازدواج کودکان و طراحی مداخلات توانمندساز و تروما‌آگاه تأکید دارند.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/90/79