گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 3 پیاپی 10 2026 06 21 Development and Validation of a Psychological Capital Training Package for Couples and Its Effectiveness on Marital Adjustment and Relational Resilience تدوین و اعتبارسنجی بسته آموزشی سرمایه روان‌شناختی زوجین و بررسی اثربخشی آن بر سازگاری زناشویی و تاب‌آوری رابطه‌ای FA رویا سلیمانی‌پور گروه مشاوره خانواده، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران سامان حیدری‌خواه گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2026 05 04 <p>The purpose of this study was to develop and validate a psychological capital training package for couples and examine its effectiveness on marital adjustment and relational resilience. Psychological capital consists of hope, self-efficacy, resilience, and optimism, and it can play a significant role in how couples cope with marital stress, communication difficulties, and family crises. Couples with higher psychological capital are more likely to approach relational challenges with flexibility, problem-solving ability, positive expectations, and persistence. Instead of relying on blame, avoidance, or withdrawal, such couples may use constructive strategies to manage difficulties and maintain emotional connection. Although psychological capital has been widely examined in organizational and educational settings, its application in couple relationships has received less systematic attention. Therefore, developing a couple-oriented training package based on psychological capital may provide a preventive and empowering framework for improving marital functioning. This study employed a mixed-methods design. In the qualitative phase, the components of the training package were identified through a review of relevant literature and semi-structured interviews with experts in family counseling, positive psychology, and couple therapy. The session content, educational objectives, practical exercises, homework assignments, and implementation procedures were then developed and validated by specialists. In the quantitative phase, the effectiveness of the package was examined using a quasi-experimental pretest-posttest design with a control group. Participants were couples seeking to improve their relationship quality and were selected through purposive sampling. They were assigned to experimental and control groups. The experimental group received the psychological capital training package in structured sessions, whereas the control group received no intervention during the study period. Data were collected using measures of marital adjustment and relational resilience. The findings indicated that the developed package had satisfactory content validity and significantly improved marital adjustment and relational resilience in the experimental group compared with the control group. These results suggest that psychological capital training can be used as a preventive, educational, and therapeutic approach in couple counseling centers to strengthen adaptive coping, hope, optimism, and resilience in marital relationships.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تدوین و اعتبارسنجی بسته آموزشی سرمایه روان‌شناختی زوجین و بررسی اثربخشی آن بر سازگاری زناشویی و تاب‌آوری رابطه‌ای بود. سرمایه روان‌شناختی شامل مؤلفه‌هایی مانند امید، خودکارآمدی، تاب‌آوری و خوش‌بینی است و می‌تواند نقش مهمی در نحوه مواجهه زوجین با فشارهای زندگی مشترک، تعارض‌های ارتباطی و بحران‌های خانوادگی داشته باشد. در روابط زناشویی، زوجینی که از سرمایه روان‌شناختی بالاتری برخوردارند، معمولاً در برابر ناکامی‌ها انعطاف‌پذیرتر عمل می‌کنند، توان بیشتری برای حل مسئله دارند، آینده رابطه را مثبت‌تر ارزیابی می‌کنند و در شرایط دشوار به جای کناره‌گیری یا سرزنش، به دنبال راه‌حل‌های سازنده می‌روند. با وجود اهمیت این سازه، بسته‌های آموزشی اختصاصی که مؤلفه‌های سرمایه روان‌شناختی را در بافت رابطه زوجی سازمان‌دهی کنند، کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. این پژوهش با رویکرد آمیخته انجام شد. در بخش کیفی، ابتدا مؤلفه‌های بسته آموزشی از طریق مرور منابع علمی و مصاحبه با متخصصان مشاوره خانواده، روان‌شناسی مثبت‌گرا و زوج‌درمانی استخراج شد. سپس محتوای جلسات، اهداف آموزشی، تمرین‌های خانگی و راهبردهای اجرایی تدوین و توسط خبرگان اعتبارسنجی شد. در بخش کمی، اثربخشی بسته آموزشی با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بررسی شد. شرکت‌کنندگان شامل زوج‌های متقاضی ارتقای کیفیت رابطه بودند که به‌صورت هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی جلسات آموزشی منظم، محتوای بسته سرمایه روان‌شناختی را دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سازگاری زناشویی و پرسشنامه تاب‌آوری رابطه‌ای بود. یافته‌ها نشان داد بسته آموزشی تدوین‌شده از اعتبار محتوایی مطلوبی برخوردار است و اجرای آن موجب افزایش معنادار سازگاری زناشویی و تاب‌آوری رابطه‌ای در گروه آزمایش شد. نتایج نشان می‌دهد آموزش سرمایه روان‌شناختی می‌تواند به‌عنوان رویکردی پیشگیرانه و توانمندساز در مراکز مشاوره زوجین مورد استفاده قرار گیرد.</p>