گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 6 2025 10 22 A Grounded Theory Study of Relationship Maintenance Mechanisms among Couples with Severe Marital Conflict مطالعه نظریه‌پردازی داده‌بنیاد درباره مکانیسم‌های حفظ رابطه در زوج‌های با تعارض شدید 1 12 FA فرزاد منفرد گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران سیدمحمدرضا رحمانی گروه مشاوره زوج و خانواده، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2025 09 03 <p>This study aimed to develop a grounded theory model of relationship maintenance mechanisms among couples experiencing severe marital conflict. This qualitative study was conducted using a grounded theory methodology. The participants were 24 individuals, consisting of 12 highly conflicted married couples living in Tehran, selected through purposive and theoretical sampling until theoretical saturation was reached. Inclusion criteria were persistent and severe marital conflict, continued cohabitation despite conflict, willingness to share lived experiences, and at least three years of marriage. Data were collected exclusively through semi-structured interviews. Each interview lasted between 50 and 85 minutes, was audio-recorded with consent, and was transcribed verbatim. Data were analyzed through open, axial, and selective coding with the assistance of NVivo software. Trustworthiness was enhanced through member checking, peer debriefing, analytic memo writing, constant comparative analysis, and maintaining an audit trail. Data analysis led to the emergence of one core category, “suspending relational breakdown through marital bond re-regulation,” and five main categories: “interrupting the cycle of destruction,” “reconstructing minimal emotional safety,” “negotiating boundaries and conflict rules,” “activating commitment-based and family resources,” and “reconstructing a shared future meaning.” The findings indicated that highly conflicted couples do not necessarily experience a satisfying relationship; rather, they maintain the relationship through conscious and semi-conscious strategies that delay relational collapse, reduce destructive escalation, and preserve the possibility of gradual repair. Relationship maintenance among couples with severe conflict is not merely the result of love, satisfaction, or the absence of disagreement. It is a multilayered process involving damage control, emotional repair, commitment redefinition, boundary management, and shared meaning-making. The proposed model may inform couple therapy interventions for highly distressed couples, particularly before separation or divorce decisions are finalized.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تبیین مدل داده‌بنیاد مکانیسم‌های حفظ رابطه در زوج‌های دارای تعارض شدید بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۴ نفر، یعنی ۱۲ زوج دارای تعارض شدید ساکن تهران، بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند و سپس نظری تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. ملاک ورود شامل تجربه تعارض مزمن و شدید، تداوم زندگی مشترک علی‌رغم تعارض، تمایل به بیان تجربه زیسته، و گذشت حداقل سه سال از ازدواج بود. داده‌ها تنها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. هر مصاحبه بین ۵۰ تا ۸۵ دقیقه به طول انجامید و پس از ضبط، واژه‌به‌واژه پیاده‌سازی شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با کمک نرم‌افزار NVivo انجام گرفت. اعتبار یافته‌ها از طریق بازبینی مشارکت‌کنندگان، بازبینی همکار پژوهشی، یادداشت‌برداری تحلیلی، مقایسه مستمر داده‌ها و نگهداری مسیر ممیزی تأمین شد. تحلیل داده‌ها به استخراج یک مقوله هسته با عنوان «تعلیق فروپاشی از طریق بازتنظیم پیوند زناشویی» و پنج مقوله اصلی منجر شد: «وقفه‌گذاری در چرخه تخریب»، «بازسازی حداقلی امنیت هیجانی»، «مذاکره مرزها و قواعد تعارض»، «فعال‌سازی سرمایه‌های تعهدی و خانوادگی»، و «بازمعناسازی آینده مشترک». یافته‌ها نشان داد که زوج‌های دارای تعارض شدید الزاماً رابطه‌ای رضایت‌بخش را تجربه نمی‌کنند، اما از طریق مجموعه‌ای از راهبردهای آگاهانه و نیمه‌آگاهانه، فروپاشی رابطه را به تعویق انداخته و امکان تداوم، ترمیم یا بازسازی تدریجی پیوند را حفظ می‌کنند. حفظ رابطه در زوج‌های با تعارض شدید نه صرفاً محصول عشق، رضایت یا نبود تعارض، بلکه نتیجه فرایندی چندسطحی از مهار آسیب، ترمیم هیجانی، بازتعریف تعهد، مدیریت مرزها و تولید معنای مشترک است. مدل ارائه‌شده می‌تواند در طراحی مداخلات زوج‌درمانی برای زوج‌های پرتنش، به‌ویژه در مرحله پیش از تصمیم به جدایی، مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/69/70