گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 1 پیاپی 2 2025 02 20 Exploring Couples’ Experiences of Mobile Phone Dependency and Its Impact on Marital Interaction واکاوی تجربه زوج‌ها از وابستگی به تلفن همراه و تأثیر آن بر تعامل زناشویی 1 12 FA سارا نادری‌کیا .گروه روان‌شناسی سلامت، دانشگاه یزد، یزد، ایران کیوان شاکری .گروه روان‌شناسی سلامت، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران Journal Article 2024 12 29 <p>This study aimed to explore couples’ lived experiences of mobile phone dependency and explain its perceived impact on marital interaction. This qualitative study was conducted using thematic analysis. Participants included 22 married individuals living in Tehran who were selected through purposive sampling. Inclusion criteria were being married for at least two years, experiencing noticeable marital tension or dissatisfaction related to mobile phone use, and willingness to participate in semi-structured interviews. Data were collected through individual semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. All interviews were audio-recorded, transcribed verbatim, and analyzed using NVivo software. The coding process included familiarization with the data, initial coding, theme development, review of themes, and final naming of categories. Credibility and trustworthiness were enhanced through member checking, peer review, prolonged engagement with the data, and maintaining an analytic audit trail. Data analysis led to the identification of five main categories: disruption of shared attention in the presence of mobile phones, erosion of intimate dialogue, transformation of mobile phone use into a source of conflict and emotional rejection, ambiguity of privacy boundaries and marital monitoring, and attempts to renegotiate digital rules in married life. Participants described mobile phone dependency not merely as an individual habit but as a relational phenomenon that weakened emotional presence, active listening, perceived responsiveness, emotional security, and feelings of being valued within the marital relationship. The findings indicated that mobile phone dependency may erode marital interaction by reducing mutual attention, weakening face-to-face dialogue, increasing misinterpretations, and intensifying feelings of rejection. Couple therapy and marital education in the digital era should address digital boundaries, emotional presence, and communication skills that protect the relationship from technology-related interruptions.</p> <p>هدف پژوهش حاضر واکاوی تجربه زیسته زوج‌های شهر تهران از وابستگی به تلفن همراه و تبیین پیامدهای آن بر کیفیت تعامل زناشویی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۲ نفر از زوج‌های ساکن شهر تهران بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. معیار ورود شامل تأهل حداقل دو سال، تجربه آشکار تعارض یا نارضایتی ناشی از استفاده تلفن همراه در رابطه زناشویی، و تمایل به مشارکت در مصاحبه بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته فردی گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. مصاحبه‌ها پس از ضبط و پیاده‌سازی کلمه‌به‌کلمه، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل تحلیل مضمون کدگذاری شدند. برای افزایش اعتبار داده‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، مرور همکار پژوهشی، درگیری طولانی‌مدت با داده‌ها و ثبت مسیر تحلیل استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: «گسست توجه مشترک در حضور تلفن همراه»، «فرسایش گفت‌وگوی صمیمانه»، «تبدیل تلفن همراه به منبع تعارض و طرد عاطفی»، «ابهام در مرزهای خصوصی و نظارت زناشویی»، و «تلاش برای بازتنظیم قواعد دیجیتال در زندگی مشترک». مشارکت‌کنندگان وابستگی به تلفن همراه را نه صرفاً به‌عنوان عادت فردی، بلکه به‌مثابه عاملی رابطه‌ای تجربه می‌کردند که حضور روانی همسر، گوش‌دادن فعال، کیفیت پاسخ‌دهی، امنیت عاطفی و احساس ارزشمندی در رابطه را تحت تأثیر قرار می‌داد. نتایج نشان داد وابستگی به تلفن همراه می‌تواند از طریق کاهش توجه متقابل، تضعیف گفت‌وگوی چهره‌به‌چهره، افزایش سوءبرداشت و تقویت احساس طرد، کیفیت تعامل زناشویی را فرسوده کند. مداخلات زوج‌درمانی در عصر دیجیتال باید به تنظیم مرزهای استفاده از تلفن همراه، بازسازی حضور عاطفی و آموزش مهارت‌های ارتباطی بدون مزاحمت فناوری توجه ویژه داشته باشند.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/61/62