گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 3 پیاپی 9 2026 04 20 Explaining the Communication Pattern of Couples with Chronic Conflict: A Discourse Analysis Approach تبیین الگوی ارتباطی زوج‌های دارای تعارض مزمن با رویکرد تحلیل گفتمان 1 12 FA نرگس علوی گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2026 03 04 <p>This study aimed to explain the communication pattern of couples with chronic conflict by examining the discursive mechanisms through which marital conflict is produced, maintained, and reproduced. This qualitative study was conducted using a discourse analysis approach. The participants consisted of 22 individuals, including 11 women and 11 men, selected from couples experiencing chronic marital conflict in Tehran, Iran, through purposive sampling. Inclusion criteria were at least three years of marital life, recurrent and persistent conflict during the previous six months, willingness to participate in an in-depth interview, and absence of acute psychiatric crisis or active physical violence. Data were collected using semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. All interviews were audio-recorded, transcribed verbatim, and analyzed using NVivo software. The analysis focused on recurrent linguistic patterns, interpretive repertoires, subject positions, blame narratives, defensive justifications, silence, withdrawal, and the discursive reconstruction of marital conflict. To enhance trustworthiness, member checking, peer debriefing, recoding, and an audit trail of analytic decisions were applied. The findings indicated that the communication pattern of couples with chronic conflict was organized around a repetitive discursive cycle in which conversation gradually moved away from problem solving and became a field for defending identity, proving innocence, and attributing blame. Four main categories emerged from the data: the discourse of blame and fault attribution, the discourse of defensiveness and denial of personal contribution, the discourse of silence and withdrawal, and the discourse of erosion of emotional security. These categories showed that chronic conflict is not merely the result of disagreement over specific issues, but rather the outcome of a stabilized communicative order in which each utterance is interpreted as threat, attack, rejection, or indifference. The results suggest that the core problem in chronically conflicted couples is not only the presence of disagreement, but also the discursive way in which disagreement is interpreted and reproduced. Therefore, couple therapy interventions should focus on reconstructing relational language, reducing victim–blamer polarization, strengthening accountable dialogue, and creating opportunities for emotional recognition and responsive listening.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تبیین الگوی ارتباطی زوج‌های دارای تعارض مزمن با تأکید بر شیوه‌های گفتمانی تولید، تداوم و بازتولید تعارض در زندگی زناشویی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل گفتمان انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۲ نفر، ۱۱ زن و ۱۱ مرد، از زوج‌های دارای تعارض مزمن ساکن شهر تهران بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. معیارهای ورود شامل حداقل سه سال زندگی مشترک، تجربه تعارض مکرر و پایدار در شش ماه گذشته، تمایل به مشارکت در مصاحبه، و نداشتن بحران حاد روان‌پزشکی یا خشونت جسمانی فعال بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شد و فرایند نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. مصاحبه‌ها ضبط، پیاده‌سازی و با استفاده از نرم‌افزار NVivo تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها با تمرکز بر واژگان تکرارشونده، قطب‌بندی‌های معنایی، جایگاه‌های سوژه‌ای، راهبردهای توجیه، سرزنش، سکوت، دفاع و بازسازی روایت تعارض انجام گرفت. برای افزایش اعتبار پژوهش از بازبینی مشارکت‌کنندگان، کدگذاری مجدد، گفت‌وگوی تحلیلی با همکار پژوهشی و ثبت مسیر تصمیم‌گیری تحلیلی استفاده شد. تحلیل داده‌ها نشان داد الگوی ارتباطی زوج‌های دارای تعارض مزمن حول یک چرخه گفتمانی تکرارشونده شکل می‌گیرد که در آن گفت‌وگو از سطح حل مسئله فاصله گرفته و به میدان دفاع از هویت، اثبات بی‌گناهی و نسبت‌دادن تقصیر تبدیل می‌شود. چهار مقوله اصلی استخراج شد: گفتمان سرزنش و تقصیرسازی، گفتمان دفاعی و انکار سهم خود، گفتمان سکوت و کناره‌گیری، و گفتمان فرسایش امنیت عاطفی. این مقوله‌ها نشان دادند که تعارض مزمن نه صرفاً نتیجه اختلاف موضوعی، بلکه پیامد تثبیت یک نظم ارتباطی است که در آن هر کنش گفتاری به‌عنوان تهدید، حمله یا بی‌اعتنایی تفسیر می‌شود. نتایج نشان داد در زوج‌های دارای تعارض مزمن، مشکل اصلی تنها وجود اختلاف نیست، بلکه شیوه گفتمانی معنا دادن به اختلاف است. بنابراین، مداخلات زوج‌درمانی باید بر بازسازی زبان رابطه، کاهش قطب‌بندی‌های مقصر/قربانی، آموزش گفت‌وگوی مسئولانه و ایجاد امکان شنیده‌شدن هیجانی تمرکز کنند.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/57/59