گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 8 2026 02 20 A Phenomenological Analysis of the Lived Experiences of Couples with Severe Class and Cultural Differences in Marriage تحلیل پدیدارشناختی تجربه زوج‌های دارای تفاوت شدید طبقاتی و فرهنگی در ازدواج 1 12 FA پیمان رستمی‌فر گروه مشاوره خانواده، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران حمیدرضا نوری گروه روان‌شناسی سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران نرگس شریفی گروه روان‌شناسی سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Journal Article 2025 12 31 <p>This study aimed to explore the lived experiences of couples whose marriages were shaped by severe class and cultural differences. This qualitative study was conducted using a descriptive phenomenological design. The participants consisted of 20 married individuals, including 10 women and 10 men, living in Tehran, Iran, who had been married for at least three years and perceived their relationship as marked by substantial differences in social class, family background, lifestyle, cultural capital, or value systems. Participants were selected through purposive sampling based on the richness of their experiences, and recruitment continued until theoretical saturation was achieved. Data were collected through in-depth semi-structured interviews. The interviews were audio-recorded with participants’ consent, transcribed verbatim, repeatedly reviewed, and analyzed using phenomenological coding procedures with the support of NVivo software. To enhance trustworthiness, member checking, prolonged engagement with the data, analytical memoing, peer debriefing, and an audit trail were employed. Data analysis yielded four main categories: class and cultural shock after entering married life; exhausting negotiation over lifestyle, consumption, and family relations; redefinition of power, status, and couple identity; and transition from the duality of “my family/your family” toward the construction of a shared world. Participants experienced class and cultural differences not merely as economic inequality but as incompatibilities in emotional language, interaction rituals, family expectations, symbolic meanings of honor and respectability, consumption patterns, conflict resolution styles, and perceptions of social status. However, couples who moved beyond comparison, shame, and mutual devaluation were able to transform difference into a source of learning, flexibility, and relational growth. Severe class and cultural differences in marriage become a persistent source of relational crisis when they are accompanied by shame, comparison, family interference, power asymmetry, and lack of open dialogue. Nevertheless, when couples establish healthy boundaries, maintain mutual respect, and reconstruct a shared marital narrative, such differences can become a pathway toward relational resilience, expanded lifeworlds, and a flexible couple identity.</p> <p>هدف پژوهش حاضر واکاوی تجربه زیسته زوج‌هایی بود که ازدواج آنان در بستر تفاوت شدید طبقاتی و فرهنگی شکل گرفته و تداوم یافته است. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۰ فرد متأهل، شامل ۱۰ زن و ۱۰ مرد، از زوج‌های ساکن شهر تهران بودند که دست‌کم سه سال از ازدواج آنان گذشته و خود را دارای تفاوت آشکار طبقاتی، سبک زندگی، خاستگاه خانوادگی، سرمایه فرهنگی یا ارزش‌های اجتماعی می‌دانستند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با ملاک غنای تجربه انجام شد و فرایند جذب مشارکت‌کنندگان تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و پس از ضبط، پیاده‌سازی و بازخوانی مکرر، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل تحلیل پدیدارشناختی کدگذاری شدند. برای افزایش اعتبارپذیری یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، درگیری طولانی‌مدت با داده‌ها، یادداشت‌گذاری تحلیلی، بازبینی همتایان و ثبت مسیر تصمیم‌های پژوهشی استفاده شد. تحلیل داده‌ها به استخراج چهار مقوله اصلی منجر شد: تجربه شوک طبقاتی و فرهنگی پس از ورود به زندگی مشترک؛ مذاکره فرساینده بر سر سبک زندگی، مصرف و مناسبات خانوادگی؛ بازتعریف قدرت، منزلت و هویت زوجی؛ و گذار از دوگانگی «خانواده من/خانواده تو» به ساخت جهان مشترک. مشارکت‌کنندگان تفاوت طبقاتی و فرهنگی را نه صرفاً اختلاف اقتصادی، بلکه نوعی ناهماهنگی در زبان عاطفی، آداب تعامل، معیارهای آبرو، الگوهای مصرف، مناسبات خویشاوندی، شیوه حل تعارض و برداشت از شأن اجتماعی تجربه کرده بودند. در عین حال، زوج‌هایی که توانسته بودند از مقایسه و تحقیر متقابل عبور کنند، تفاوت را به منبع یادگیری، انعطاف و ساخت هویت زوجی مستقل تبدیل کرده بودند. نتایج نشان داد که تفاوت شدید طبقاتی و فرهنگی در ازدواج زمانی به بحران پایدار تبدیل می‌شود که با شرم، مقایسه، مداخله خانواده‌ها، نابرابری قدرت و فقدان گفت‌وگوی باز همراه باشد؛ اما در صورت وجود مرزبندی سالم، احترام متقابل و بازسازی روایت مشترک، می‌تواند به فرایندی برای رشد رابطه، گسترش جهان زیسته زوجین و شکل‌گیری هویت زوجی منعطف تبدیل شود.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/47/51