گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 7 2025 12 22 Uncovering Hidden Mechanisms of Emotional Burnout in Long-Term Marriages: A Qualitative Study Using Thematic Analysis کشف سازوکارهای پنهان فرسودگی هیجانی در ازدواج‌های طولانی‌مدت: مطالعه‌ای کیفی با رویکرد تحلیل تماتیک 1 11 FA نرگس رضوانی گروه روان‌شناسی خانواده، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران پیمان شاکری گروه مشاوره خانواده، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2025 10 25 <p>This study aimed to uncover the hidden mechanisms of emotional burnout in long-term marriages and to explain the processes through which intimacy, emotional responsiveness, and relational vitality gradually decline among married individuals in Tehran. This qualitative study was conducted using thematic analysis. The participants were 24 married individuals from Tehran, including 12 women and 12 men, all of whom had been married for at least 15 years and reported experiences of emotional exhaustion, relational distance, or psychological fatigue within their marital relationship. Participants were selected through purposive sampling according to predefined inclusion criteria. Data were collected through in-depth semi-structured interviews. Interviews continued until theoretical saturation was achieved; saturation emerged after the twentieth interview, and four additional interviews were conducted to confirm and enrich the themes. All interviews were audio-recorded with participants’ consent, transcribed verbatim, and analyzed using NVivo software based on Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis framework. The analysis yielded five main themes: gradual erosion of emotional reciprocity, sedimentation of unresolved emotional injuries, functional coexistence without intimacy, learned emotional silence, and reduction of the emotional self within the relationship. The findings indicated that emotional burnout in long-term marriages is usually not the result of a single dramatic crisis. Rather, it emerges through the accumulation of small but repeated relational failures, including diminished attention, lack of empathic response, avoidance of deep conversations, weak conflict repair, and chronic experiences of not being emotionally seen. Emotional burnout in long-term marriages should be understood as a gradual, multilayered, and relational process in which partners become distant not necessarily because of a lack of commitment, but because of depleted emotional resources, impaired conflict repair, and normalized emotional disengagement. Couple therapy interventions for this population should focus on rebuilding emotional responsiveness, restorative dialogue, recognition of neglected needs, and renewed shared intimacy.</p> <p>هدف پژوهش حاضر کشف سازوکارهای پنهان فرسودگی هیجانی در ازدواج‌های طولانی‌مدت و تبیین فرایندهایی بود که به کاهش تدریجی صمیمیت، پاسخ‌دهی عاطفی و احساس سرزندگی رابطه در زوج‌های تهرانی منجر می‌شوند. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۴ فرد متأهل از شهر تهران، شامل ۱۲ زن و ۱۲ مرد، بودند که حداقل ۱۵ سال از زندگی مشترک آنان گذشته بود و تجربه‌ای از کاهش انرژی هیجانی، فاصله عاطفی یا خستگی روانی در رابطه زناشویی خود گزارش می‌کردند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با معیارهای ورود مشخص انجام شد و گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق صورت گرفت. مصاحبه‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه بیستم حاصل شد و چهار مصاحبه تکمیلی برای تثبیت و غنی‌سازی مضمون‌ها انجام گرفت. داده‌ها پس از پیاده‌سازی کلمه‌به‌کلمه، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل شش‌گانه تحلیل تماتیک براون و کلارک تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مضمون اصلی منجر شد: فرسایش تدریجی تبادل هیجانی، رسوب رنج‌های حل‌نشده، هم‌زیستی کارکردی بدون صمیمیت، سکوت هیجانی آموخته‌شده، و فروکاست خودِ عاطفی در رابطه. یافته‌ها نشان دادند که فرسودگی هیجانی در ازدواج‌های طولانی‌مدت معمولاً پیامد یک بحران آشکار و ناگهانی نیست، بلکه حاصل انباشت تعاملات کوچک اما تکرارشونده‌ای است که در طول زمان به کاهش توجه، همدلی، گفت‌وگوی عمیق، ترمیم تعارض و احساس دیده‌شدن منجر می‌شوند. فرسودگی هیجانی در ازدواج‌های طولانی‌مدت را باید به‌مثابه فرایندی تدریجی، چندلایه و رابطه‌مند فهم کرد که در آن زوجین نه الزاماً به دلیل فقدان تعهد، بلکه به دلیل فرسایش منابع هیجانی، کاهش ترمیم تعارض و عادی‌سازی فاصله عاطفی از یکدیگر دور می‌شوند. مداخلات زوج‌درمانی برای این گروه باید بر بازسازی پاسخ‌دهی هیجانی، گفت‌وگوی ترمیمی، بازشناسی نیازهای نادیده‌مانده و احیای تجربه مشترک صمیمیت تمرکز کنند.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/43/45