گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 6 2025 09 23 Explaining the Psychological Dynamics of Relationships Among Couples on the Verge of Divorce تبیین پویایی‌های روان‌شناختی روابط زوج‌های در آستانه طلاق 1 9 EN حمیدرضا شریفی گروه روان‌شناسی خانواده، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2025 07 27 <p>This study aimed to develop an integrative model explaining the psychological dynamics underlying relationships among couples on the verge of divorce. This research employed a qualitative review design grounded in data-driven theoretical analysis. Data were collected exclusively through a systematic review of national and international scientific literature on marital relationships, couple conflict, and divorce processes. Following targeted database searches, 15 eligible articles were selected based on inclusion criteria and analyzed until theoretical saturation was achieved. Data management and coding were conducted using NVivo 14. The analytic process involved open, axial, and selective coding, resulting in the development of a comprehensive conceptual model. The analysis yielded three core themes: erosion of emotional bonding, cycles of conflict and communication breakdown, and transformation of relational identity leading to divorce decision-making. These processes revealed that emotional dysregulation, cognitive distortions, trust deterioration, communication blockage, and shifts in relational values interactively accelerate marital dissolution. Psychological dynamics of couples approaching divorce reflect a complex interactive system of emotional, cognitive, communicative, and identity-based processes, indicating that effective interventions must simultaneously address these dimensions to prevent marital breakdown.</p> <p>هدف این پژوهش تبیین الگوی جامع پویایی‌های روان‌شناختی مؤثر بر روابط زوج‌هایی است که در آستانه طلاق قرار دارند. این مطالعه با رویکرد مروری کیفی و مبتنی بر تحلیل نظریه‌پردازی داده‌بنیاد انجام شد. داده‌ها صرفاً از طریق مرور نظام‌مند متون علمی داخلی و خارجی مرتبط با روابط زناشویی، تعارض زوجی و فرایندهای طلاق گردآوری شد. پس از جستجوی هدفمند در پایگاه‌های معتبر علمی، ۱۵ مقاله واجد شرایط بر اساس معیارهای ورود انتخاب و تا رسیدن به اشباع نظری تحلیل گردید. مدیریت داده‌ها و فرایند کدگذاری با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ انجام شد. تحلیل داده‌ها شامل مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود و الگوی مفهومی نهایی بر اساس روابط میان مقوله‌ها استخراج شد. نتایج منجر به شناسایی سه مضمون اصلی شامل فرسایش پیوند هیجانی زوجین، چرخه‌های تعارض و گسست ارتباطی، و دگرگونی هویت رابطه‌ای و تصمیم به طلاق گردید. این مضامین نشان دادند که تضعیف تنظیم هیجان، سوءبرداشت‌های شناختی، فروپاشی اعتماد، انسداد ارتباطی و تغییر نظام ارزشی رابطه به‌صورت تعاملی مسیر حرکت زوجین به سمت طلاق را هموار می‌سازد. پویایی‌های روان‌شناختی روابط زوجین در آستانه طلاق حاصل برهم‌کنش پیچیده مؤلفه‌های هیجانی، شناختی، ارتباطی و هویتی است و مداخلات درمانی باید به‌صورت همزمان بر این ابعاد متمرکز شوند تا امکان پیشگیری مؤثر از طلاق فراهم گردد.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/30/32