گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 5 2025 07 28 Analysis of Cognitive Processes Influencing Marital Misinterpretations تحلیل فرآیندهای شناختی مؤثر بر سوءبرداشت‌های زوجی 1 9 EN نرگس جعفری‌پور گروه مشاوره زوج‌درمانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران پیمان احمدی گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2025 05 28 <p>This study aims to qualitatively elucidate the underlying cognitive mechanisms of marital misinterpretations and to develop an integrated conceptual framework for understanding relational conflict dynamics. This research employed an interpretive qualitative review design using systematic thematic analysis. Data were collected exclusively through literature review, and following targeted database searches, 13 eligible scholarly articles were selected. Data analysis was conducted using NVivo 14, following open, axial, and selective coding procedures until theoretical saturation was achieved. Analytical rigor was ensured through continuous comparison, repeated data immersion, and stabilization of conceptual categories. Results revealed that marital misinterpretations emerge from the interaction of three core processes: cognitive distortions in relational information processing, maladaptive cognitive emotion regulation patterns, and dysfunctional interpersonal attributions and meaning-making. These mechanisms operate within a negative feedback loop that intensifies chronic conflict, erodes cognitive trust, and gradually undermines marital intimacy. Effective marital interventions must prioritize cognitive restructuring, attributional correction, and emotional self-regulation rather than relying solely on surface-level communication training.</p> <p>هدف این پژوهش، تبیین کیفی سازوکارهای شناختی زیربنایی سوءبرداشت‌های زوجی و ارائه چارچوبی مفهومی برای فهم پویایی‌های تعارض در روابط زناشویی است. این مطالعه یک پژوهش مروری کیفی با رویکرد تفسیری است که از تحلیل مضمون نظام‌مند برای یکپارچه‌سازی یافته‌های پیشین استفاده کرده است. گردآوری داده‌ها صرفاً از طریق مرور ادبیات پژوهش انجام شد و پس از جستجوی هدفمند در پایگاه‌های معتبر علمی، ۱۳ مقاله واجد شرایط انتخاب گردید. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار NVivo 14 انجام شد و فرآیند کدگذاری در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی ادامه یافت تا اشباع نظری حاصل شود. اعتبار تحلیل از طریق بازخوانی مداوم داده‌ها، مقایسه مستمر مفاهیم و تثبیت مقوله‌ها تضمین گردید. یافته‌ها نشان داد که سوءبرداشت‌های زوجی حاصل برهم‌کنش سه فرآیند اصلی شامل تحریف‌های شناختی در پردازش تعامل زوجی، الگوهای ناکارآمد تنظیم شناختی هیجان و اختلال در اسنادهای بین‌فردی و معنادهی رابطه است. این فرآیندها در یک چرخه بازخوردی منفی عمل کرده و موجب تثبیت تعارض‌های مزمن، کاهش اعتماد شناختی و فرسایش تدریجی صمیمیت زناشویی می‌شوند. نتایج نشان می‌دهد که مداخلات زوج‌درمانی برای دستیابی به تغییر پایدار باید بر بازسازی شناختی، اصلاح الگوهای اسنادی و تقویت تنظیم هیجان تمرکز نمایند و صرفاً به اصلاح رفتارهای ارتباطی سطحی اکتفا نکنند.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/28/30