گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 4 2025 05 21 The Role of Metacognitive Beliefs in Managing Marital Conflicts نقش باورهای فراشناختی در مدیریت تعارضات زناشویی 1 12 EN سمیه سادات علوی گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران فرزاد رستمی‌خواه گروه مشاوره زوج و خانواده، دانشگاه تهران، تهران، ایران مریم کریمی گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2025 03 29 <p>This study aimed to explain the role of metacognitive beliefs in the formation, persistence, and management of marital conflicts. This qualitative review study employed thematic analysis. Data were collected through a systematic review of scientific literature, and 13 eligible articles were selected. Full texts were analyzed using NVivo 14 software. Coding was conducted at open, axial, and selective levels and continued until theoretical saturation was achieved. Results indicated that metacognitive beliefs constitute the core regulatory system of cognitive–emotional conflict management in couples. Negative metacognitive beliefs were associated with rumination, chronic worry, emotional overactivation, and dysfunctional communication patterns such as criticism and emotional withdrawal. In contrast, adaptive metacognitive beliefs and cognitive self-monitoring improved emotion regulation, communication quality, and conflict resolution. Metacognitive-based interventions, including metacognitive therapy and mindfulness-based approaches, significantly enhanced marital satisfaction and reduced conflict intensity. Metacognitive beliefs play a fundamental role in marital conflict management, and modifying these beliefs is essential for sustainable relational change.</p> <p>هدف این پژوهش تبیین نقش و سازوکارهای سرمایه عاطفی در حفظ پایداری و پیشگیری از فروپاشی روابط همسری است. این مطالعه یک پژوهش مروری کیفی با رویکرد تحلیل نظری است که بر پایه بررسی نظام‌مند منابع علمی معتبر در حوزه روان‌شناسی زوجین و روابط همسری انجام شد. داده‌ها صرفاً از طریق مرور ادبیات پژوهشی گردآوری گردید و پس از غربال‌گری دقیق منابع، ۱۵ مقاله واجد شرایط نهایی انتخاب شد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون و بر اساس منطق اشباع نظری صورت گرفت. برای مدیریت داده‌ها و کدگذاری مفاهیم از نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ استفاده شد و فرایند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود. یافته‌ها نشان داد سرمایه عاطفی یک سازه چندبعدی است که از چهار مؤلفه اصلی شامل تنظیم هیجانی و ثبات عاطفی، سرمایه‌گذاری هیجانی بین‌فردی، همسویی شناختی ـ هیجانی و پویایی‌های محافظتی رابطه تشکیل می‌شود. این مؤلفه‌ها از طریق تقویت امنیت هیجانی، کاهش شدت تعارض، افزایش تعهد عاطفی و تسهیل ترمیم گسست‌های رابطه‌ای، نقش حفاظتی مؤثری در برابر فروپاشی رابطه همسری ایفا می‌کنند. نتایج نشان می‌دهد تقویت سرمایه عاطفی می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد بنیادی در پیشگیری از فروپاشی روابط همسری و ارتقای سلامت خانواده مورد استفاده قرار گیرد و مبنای طراحی مداخلات درمانی و آموزشی مؤثر در حوزه زوج‌درمانی باشد.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/18/13