گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 4 2025 05 21 Cognitive–Emotional Analysis of Emotional Coldness in Marital Relationships تحلیل شناختی ـ هیجانی پدیده سردی عاطفی در روابط زناشویی 1 12 EN پیمان شریفی‌مقدم گروه روان‌شناسی خانواده، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2025 03 25 <p>This study aims to explain the cognitive, emotional, and interactional mechanisms underlying the development and persistence of emotional coldness in marital relationships. This qualitative review employed thematic analysis of 12 peer-reviewed scientific articles selected purposively from the fields of family psychology and couple therapy. Data collection relied exclusively on systematic literature review, and analysis was conducted using NVivo 14 until theoretical saturation was achieved through open, axial, and selective coding. The findings revealed that emotional coldness emerges from the interaction of dysfunctional cognitive beliefs, cognitive distortions, maladaptive emotion regulation strategies, insecure attachment styles, and impaired communication patterns. These elements were organized into three core themes—cognitive foundations, emotional regulation processes, and interactional dynamics—forming a cyclical process that erodes intimacy, weakens relational security, and intensifies emotional disengagement between partners. Emotional coldness is a gradual, multidimensional phenomenon that requires integrated cognitive–emotional interventions for effective prevention and treatment, and early identification is critical for preserving marital relationship health.</p> <p>هدف این پژوهش تبیین سازوکارهای شناختی، هیجانی و تعاملی مؤثر بر شکل‌گیری و تداوم سردی عاطفی در روابط زناشویی است. این مطالعه با رویکرد مروری کیفی و تحلیل مضمون انجام شد و ۱۲ مقاله علمی معتبر در حوزه روان‌شناسی خانواده و زوج‌درمانی به‌صورت هدفمند انتخاب گردید. گردآوری داده‌ها صرفاً مبتنی بر مرور متون علمی بوده و فرآیند تحلیل با استفاده از نرم‌افزار NVivo 14 و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. کدگذاری در سه سطح باز، محوری و انتخابی انجام شد و ساختار مفهومی سردی عاطفی استخراج گردید. یافته‌ها نشان داد که سردی عاطفی حاصل تعامل باورهای شناختی ناکارآمد، تحریف‌های شناختی، راهبردهای ناسازگار تنظیم هیجان، سبک‌های دلبستگی ناایمن و الگوهای ارتباطی مختل است. این مؤلفه‌ها در قالب سه تم اصلی شامل بنیان‌های شناختی، فرایندهای تنظیم هیجان و پویایی‌های تعاملی سازمان یافتند که به‌صورت چرخه‌ای موجب تضعیف صمیمیت، کاهش امنیت رابطه‌ای و گسست هیجانی زوجین می‌شوند. سردی عاطفی پدیده‌ای تدریجی و چندبعدی است که بدون مداخلات شناختی ـ هیجانی یکپارچه قابل مهار کامل نیست و شناسایی زودهنگام آن نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ سلامت روابط زناشویی دارد.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/13/8