گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی در دست انتشار 1405 06 01 Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Couple Therapy and Schema-Focused Couple Therapy in Improving Couples’ Communication Patterns, Sexual Functioning, and Psychological Functioning مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری و زوج‌درمانی طرحواره‌محور بر بهبود الگوهای ارتباطی زوجین، عملکرد جنسی و کارکردهای روان‌شناختی زوجین FA نسرین علی گل تبار آهنگر گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران حمزه اکبری گروه روانشناسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران Journal Article 2026 05 03 <p>This study aimed to compare the effectiveness of cognitive-behavioral couple therapy and schema-focused couple therapy in improving communication patterns, sexual functioning, and psychological functioning among couples attending the Parto Omid Counseling Center in Fereydunkenar. This applied study employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The statistical population comprised couples attending the Parto Omid Counseling Center in Fereydunkenar in 2026. Following purposive screening, 48 eligible participants were randomly assigned to cognitive-behavioral couple therapy, schema-focused couple therapy, and control groups, with 16 participants in each group. Data were collected using the Communication Patterns Questionnaire, sexual functioning questionnaires, and the Iranian Family Psychological Functioning Scale. Cognitive-behavioral couple therapy was delivered in ten 90-minute sessions, whereas schema-focused couple therapy consisted of ten weekly 50-minute sessions. Data were analyzed using SPSS version 26, multivariate analysis of covariance, and Bonferroni-adjusted post hoc comparisons. Inferential analyses indicated significant posttest differences among the groups in psychological functioning (F=8.739, p=.005), communication patterns (F=36.694, p&lt;.001), and sexual functioning (F=10.151, p=.003). Bonferroni-adjusted comparisons further demonstrated that both intervention groups differed significantly from the control group across all dependent variables. Direct comparison of the two active treatments showed that schema-focused couple therapy produced significantly greater improvement than cognitive-behavioral couple therapy in psychological functioning (MD=53.17), sexual functioning (MD=6.12), and communication patterns (MD=−14.35). Both cognitive-behavioral and schema-focused couple therapies are effective interventions for improving couples’ communication, sexual functioning, and psychological functioning. However, the superior effects observed for schema-focused couple therapy suggest that addressing deeper maladaptive schemas and enduring emotional patterns may provide greater therapeutic benefits for couples experiencing multidimensional and persistent relational difficulties.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری و زوج‌درمانی طرحواره‌محور بر الگوهای ارتباطی، عملکرد جنسی و کارکردهای روان‌شناختی زوجین مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره پرتو امید شهرستان فریدونکنار انجام شد. این پژوهش کاربردی با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل زوجین مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره پرتو امید فریدونکنار در سال 1405 بود. پس از نمونه‌گیری هدفمند، 48 آزمودنی واجد شرایط به‌صورت تصادفی در سه گروه زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری، زوج‌درمانی طرحواره‌محور و کنترل، هر گروه 16 نفر، قرار گرفتند. ابزارها شامل پرسشنامه الگوهای ارتباطی زوجین، پرسشنامه‌های عملکرد جنسی و مقیاس کارکردهای روان‌شناختی خانواده ایرانی بود. مداخله شناختی‌رفتاری در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای و مداخله طرحواره‌محور در 10 جلسه هفتگی 50 دقیقه‌ای اجرا شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شدند. نتایج استنباطی نشان داد تفاوت بین گروه‌ها در پس‌آزمون برای کارکردهای روان‌شناختی (F=8.739, p=.005)، الگوهای ارتباطی (F=36.694, p&lt;.001) و عملکرد جنسی (F=10.151, p=.003) معنادار بود. مقایسه‌های تعقیبی بنفرونی نیز نشان داد هر دو مداخله نسبت به گروه کنترل در تمامی متغیرهای وابسته اثربخشی معناداری داشتند. افزون بر این، زوج‌درمانی طرحواره‌محور در مقایسه با زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری، در بهبود کارکردهای روان‌شناختی (MD=53.17)، عملکرد جنسی (MD=6.12) و الگوهای ارتباطی (MD=−14.35) اثربخشی بیشتری نشان داد. هر دو رویکرد زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری و طرحواره‌محور می‌توانند برای بهبود ابعاد ارتباطی، جنسی و روان‌شناختی زوجین مؤثر باشند؛ بااین‌حال، برتری زوج‌درمانی طرحواره‌محور نشان می‌دهد که مداخلات متمرکز بر طرحواره‌های عمیق و الگوهای هیجانی پایدار ممکن است برای زوجین دارای مشکلات چندبعدی و ریشه‌دار سودمندی بیشتری داشته باشند.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/125/100