گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 3 پیاپی 9 1405 02 01 Effectiveness of Cognitive-Behavioral Couple Therapy on Marital Adjustment and Marital Intimacy in Couples Seeking Divorce اثربخشی زوج‌درمانی شناختی ـ رفتاری بر سازگاری زناشویی و صمیمیت زناشویی در زوجین متقاضی طلاق 1 23 FA نیلوفر میکائیلی باغی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران نرجس درخشنده کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران آمنه یاسمی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Journal Article 1404 11 26 <p>This study aimed to determine the effectiveness of cognitive-behavioral couple therapy (CBCT) in improving marital adjustment and marital intimacy among couples seeking divorce. This study employed a quasi-experimental pretest-posttest design with a control group. The statistical population consisted of couples seeking divorce who attended family counseling and divorce-intervention centers in Tehran in 2026. Thirty eligible couples were selected through purposive sampling and randomly assigned to an experimental group (15 couples) or a control group (15 couples). Data were collected using Spanier’s Dyadic Adjustment Scale (DAS) and Thompson and Walker’s Marital Intimacy Scale (MIS). The experimental group received 12 sessions of 90-minute cognitive-behavioral couple therapy, whereas the control group received no intervention during the study period. Data were analyzed in SPSS version 26 using multivariate analysis of covariance (MANCOVA), with pretest scores entered as covariates. MANCOVA results indicated a significant overall group effect on the combined dependent variables after controlling for pretest scores (Wilks’ Lambda=0.421, F(2,25)=18.64, p=0.001, η²=0.579). Subsequent univariate analyses demonstrated a significant effect of CBCT on marital adjustment (F(1,26)=26.38, p=0.001, η²=0.504) and marital intimacy (F(1,26)=22.17, p=0.001, η²=0.460). Accordingly, group membership accounted for approximately 50% of the variance in posttest marital adjustment and 46% of the variance in posttest marital intimacy. Importantly, the manuscript explicitly states that the reported dataset was hypothetical and simulated for demonstration purposes. Cognitive-behavioral couple therapy may improve marital adjustment and intimacy by modifying dysfunctional cognitions, enhancing communication and problem-solving skills, strengthening constructive interactions, and facilitating more adaptive conflict management. Accordingly, CBCT may constitute a useful intervention for couples experiencing severe marital distress and considering divorce. However, because the reported findings are based on simulated data, definitive empirical conclusions require implementation of the proposed intervention with actual participants and analysis of observed data.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی زوج‌درمانی شناختی ـ رفتاری بر سازگاری زناشویی و صمیمیت زناشویی زوجین متقاضی طلاق انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زوجین متقاضی طلاق مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره خانواده و مراکز مداخله در طلاق شهر تهران در سال 1405 بود. نمونه پژوهش شامل 30 زوج واجد شرایط بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هر یک شامل 15 زوج، جایگزین شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل مقیاس سازگاری زوجی اسپانیر (DAS) و مقیاس صمیمیت زناشویی تامپسون و واکر (MIS) بود. گروه آزمایش طی 12 جلسه 90 دقیقه‌ای زوج‌درمانی شناختی ـ رفتاری دریافت کرد، درحالی‌که گروه کنترل در این مدت مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری پس از کنترل اثر پیش‌آزمون نشان داد که اثر گروه بر ترکیب خطی سازگاری زناشویی و صمیمیت زناشویی معنادار بود (Wilks’ Lambda=0.421, F(2,25)=18.64, p=0.001, η²=0.579). نتایج آزمون‌های تک‌متغیری نیز نشان داد که زوج‌درمانی شناختی ـ رفتاری اثر معناداری بر سازگاری زناشویی داشت (F(1,26)=26.38, p=0.001, η²=0.504). همچنین، اثر مداخله بر صمیمیت زناشویی معنادار بود (F(1,26)=22.17, p=0.001, η²=0.460). بنابراین، مداخله به‌ترتیب حدود 50 و 46 درصد از واریانس نمرات پس‌آزمون سازگاری زناشویی و صمیمیت زناشویی را تبیین کرد. لازم به ذکر است که در متن مقاله، داده‌های بخش یافته‌ها به‌صراحت «فرضی و شبیه‌سازی‌شده» معرفی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد زوج‌درمانی شناختی ـ رفتاری می‌تواند از طریق اصلاح شناخت‌های ناکارآمد، بهبود الگوهای ارتباطی، تقویت مهارت‌های حل مسئله و مدیریت تعارض و افزایش تعاملات سازنده، به ارتقای سازگاری و صمیمیت زناشویی در زوجین متقاضی طلاق کمک کند. بر این اساس، استفاده از این رویکرد می‌تواند به‌عنوان یک مداخله روان‌شناختی کاربردی در مراکز مشاوره خانواده و مداخله در طلاق مورد توجه قرار گیرد؛ بااین‌حال، به دلیل شبیه‌سازی‌شده بودن داده‌های گزارش‌شده، نتیجه‌گیری تجربی نهایی مستلزم اجرای واقعی پژوهش است.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/100/85