گروه پژوهشی مطالعات ازدواج و طلاق سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی 2 پیاپی 3 2025 04 10 An Examination of Cognitive Processes Influencing the Perception of Marital Dissatisfaction بررسی فرآیندهای شناختی مؤثر بر ادراک نارضایتی زناشویی 1 12 EN نرگس احمدی گروه مشاوره، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2025 01 29 <p>This study aimed to comprehensively explain the cognitive processes underlying the development and persistence of perceived marital dissatisfaction. This qualitative study employed a systematic review design. Sixteen relevant scientific articles were selected based on predefined inclusion and exclusion criteria. Data were analyzed using qualitative content analysis through NVivo software version 14. Coding was conducted in open, axial, and selective phases, and theoretical sampling continued until theoretical saturation was achieved. Results indicated that marital dissatisfaction perception emerges from a multilayered interaction of cognitive processes including negative attribution patterns, attentional biases, maladaptive schemas, dysfunctional metacognitive beliefs, rumination, ineffective communication scripts, shared negative cognitive narratives, and relational meaning-making systems. These processes distort daily interaction interpretations, weaken emotional regulation, and reshape marital identity, thereby sustaining chronic dissatisfaction cycles. Marital dissatisfaction is rooted primarily in underlying cognitive structures rather than objective relational events, and effective therapeutic interventions should therefore focus on cognitive restructuring and reconstructing relational meaning.</p> <p>هدف این پژوهش تبیین جامع فرآیندهای شناختی مؤثر بر شکل‌گیری و تداوم ادراک نارضایتی زناشویی در زوجین است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به‌صورت مرور نظام‌مند ادبیات پژوهشی انجام شد. شانزده مقاله علمی معتبر بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص انتخاب و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای کیفی با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه 14 تحلیل گردید. فرآیند کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی انجام شد و نمونه‌گیری نظری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌ها نشان داد ادراک نارضایتی زناشویی حاصل تعامل چندلایه فرآیندهای شناختی شامل الگوهای اسنادی منفی، سوگیری‌های توجهی، طرحواره‌های ناکارآمد، باورهای فراشناختی، نشخوار ذهنی، اسکریپت‌های ارتباطی ناکارآمد، روایت‌های شناختی منفی مشترک و نظام‌های معناپردازی رابطه‌ای است. این فرآیندها از طریق تحریف ادراک تعاملات روزمره، تضعیف تنظیم هیجان و بازتعریف هویت زناشویی، چرخه‌های پایدار نارضایتی را ایجاد و تقویت می‌کنند. نتایج نشان می‌دهد نارضایتی زناشویی بیش از آن‌که ناشی از رویدادهای عینی باشد، ریشه در ساختارهای شناختی زیربنایی زوجین دارد و مداخلات درمانی مؤثر باید بر اصلاح این ساختارهای شناختی و بازسازی معنای رابطه متمرکز شوند.</p> https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/download/10/5