تبیین روان‌شناختی الگوهای مخرب ارتباطی در زوج‌های با تعارض بالا

نویسندگان

  • رضا یوسفی‌مقدم گروه مشاوره، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران نویسنده مسئول

کلمات کلیدی:

تعارض زناشویی, الگوهای ارتباطی مخرب, تنظیم هیجان, تحریف شناختی, زوج‌درمانی

چکیده

هدف این پژوهش تبیین نظام‌مند سازوکارهای هیجانی، شناختی و تعاملی مؤثر بر شکل‌گیری و تداوم الگوهای مخرب ارتباطی در زوج‌های دارای تعارض مزمن است. این مطالعه به روش مروری کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها صرفاً از طریق مرور نظام‌مند متون علمی گردآوری گردید. پس از جستجوی گسترده در پایگاه‌های علمی معتبر، ۱۵ مقاله واجد شرایط انتخاب و تا دستیابی به اشباع نظری تحلیل شدند. فرآیند کدگذاری و استخراج مضامین با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ صورت گرفت و شامل مراحل کدگذاری باز، سازمان‌دهی مفهومی و یکپارچه‌سازی مضامین بود. نتایج به شناسایی سه مضمون اصلی منجر شد: بی‌نظمی هیجانی، تحریف‌های شناختی و الگوهای تعاملی ناسازگار. این سه نظام به‌صورت چرخه‌ای و خودتقویت‌کننده عمل کرده و از طریق افزایش واکنش‌پذیری هیجانی، تفسیرهای منفی، الگوهای تقاضا–کناره‌گیری، حمله–دفاع و اجتناب ارتباطی، تعارض زوجین را مزمن و پایدار می‌سازند. تعارض زناشویی پدیده‌ای چندبعدی است که بدون مداخله هم‌زمان در سطوح هیجانی، شناختی و تعاملی قابل اصلاح نیست. یافته‌ها ضرورت طراحی مداخلات زوج‌درمانی یکپارچه با تمرکز بر تنظیم هیجان، بازسازی شناختی و اصلاح الگوهای تعاملی را برجسته می‌سازد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Baucom, D. H., Epstein, N. B., & Kirby, J. S. (2015). Cognitive-behavioral couple therapy. In A. S. Gurman, J. L. Lebow, & D. K. Snyder (Eds.), Clinical handbook of couple therapy (5th ed., pp. 31–72). Guilford Press.

Beck, A. T. (2011). Cognitive therapy of depression. Guilford Press.

Bowlby, J. (1988). A secure base: Parent-child attachment and healthy human development. Basic Books.

Bradbury, T. N., Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2000). Research on the nature and determinants of marital satisfaction. Journal of Marriage and the Family, 62(4), 964–980.

Christensen, A., & Heavey, C. L. (1990). Gender and social structure in the demand/withdraw pattern of marital conflict. Journal of Personality and Social Psychology, 59(1), 73–81.

Cummings, E. M., & Davies, P. T. (2010). Marital conflict and children: An emotional security perspective. Guilford Press.

Dattilio, F. M. (2010). Cognitive-behavioral therapy with couples and families: A comprehensive guide for clinicians. Guilford Press.

Epstein, N. B., & Baucom, D. H. (2002). Enhanced cognitive-behavioral therapy for couples: A contextual approach. American Psychological Association.

Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (2010). Marriage in the new millennium: Challenges and prospects. Journal of Family Theory & Review, 2(2), 114–124.

Gottman, J. M. (1999). The marriage clinic: A scientifically based marital therapy. Norton.

Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26.

Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality and stability. Psychological Bulletin, 118(1), 3–34.

Markman, H. J., Rhoades, G. K., Stanley, S. M., Ragan, E. P., & Whitton, S. W. (2010). The premarital communication roots of marital distress and divorce. Journal of Family Psychology, 24(3), 289–298.

Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2nd ed.). Guilford Press.

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

یوسفی‌مقدم ر. (2025). تبیین روان‌شناختی الگوهای مخرب ارتباطی در زوج‌های با تعارض بالا. سنجش، ارزیابی و مداخلات زوج‌درمانی، 2(4)، 1-9. https://www.jctaei.com/index.php/jctaei/article/view/34

مقالات مشابه

1-10 از 86

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.